X
تبلیغات
رسم انتظار - مهدویت دراموزش وپرورش
 

 

فرصت

يكي از مهمترين نهادهايي كه مي تواند در اين راستا مفيد واقع شود سازمان آموزش و پرورش و بويژه معلمین با نقش خود در زمینه ترویج فرهنگ تقویت اعتقاد مهدوی و ترویج ارزش های اعتقادی و انقلابی وتربیت نسل منتظر مي باشد . از آنجا كه تقريبا از هر خانواده نماينده اي از اين نهاد  وجود دارد چنانچه اين نماينده با همت و توجه معلمین به شكل صحيح تربيت شود مي تواند  با تاثير در اطرافيان خود كل جامعه را به سوي كمال در زمينه هاي مختلف علمي و فرهنگي و اعتقادي رهنمود شود بنابراین:

1-معلمین با ایجاد فرصت های مناسب توانسته اند با رشد قوه تفکر در دانش آموزان ،زمینه بهره گیری از این دوره را مهیا نمایند و با تدوین اجرای برنامه هایی که توان تفکر ،نقدو تحلیل ،ابتکار و خلاقیت دانش آموزان در حوزه امام شناسی و مهدویت و فرهنگ انتظار را تقویت کنند و ضمن شرکت در آن استفاده از استعدادهای گوناگون را فرا بگیرند

 

2-فطرت نوجوان الهی است اگر مشروع را نا مشروع جلوه نکنند حتما فرد با راهنمایی خطاها را در می یابدو می توان اورا در مجرای صحیح شناخت مهدویت قرار داد..

3-معلمین می آموزند که به دوره خدمت تنها از نظر امتیاز ننگرند از دیدگاه مسئولیت ووظیفه نیز نگاه کنند.

4-انجام کارهای پیچیده نیازمند انگیزه ی قوی بوده و رغبت فرد نسبت به آنها در موفقیت او اثر زیادی دارد که در  عملکرد معلمین بی تاثیر نیست و جلب اعتماد دانش آموزان را به منزله پلی بین معلم و نوجوان دانست که امکان بهره گیری نوجوان را از رهنمودهای مربیان در زمینه اعتقاد به مهدویت و موانست با امامت وولایت وفرهنگ انتظار در مدارس فراهم می نماید

5-معلمین در فرایند یادگیری علوم دینی و تقویت فرهنگ مهدوی به لایه های عمیق تربیتی ،یعنی به حیطه گرایش ،اعتقاد و باور قلبی آنها نفوذ کرده و از آن فراتر در حیطه عمل و رفتار بروز نماید یادگیری به معنای واقعی رخ داده ،تربیت درونی حاصل شده ،آموزش از سطح معلومات و محفوظات به سطح اعتقاد و عمل ارتقاء می یابد و جنبه پرورش به خود می گیرد

6-در برابر بمباران فرهنگی  شورای تربیتی در مدارس قادر به مقابله با حملات  آنان خواهد گشت. بهترین راه تقویت فعالیت های فرهنگی با محتوای اسلامی-شیعی ومهدویت وفرهنگ انتظاروتکیه بر محتوای غنی احادیث و دستورات و سیره عملی ائمه (ع)نگرش  صحیح و ایجاد انگیزه قوی در دانش آموزان می باشد

 

بنابراین تحکیم و توسعه مبانی دینی و گسترش ارزش ها و القاء مناسب اندیشه مهدویت از جمله وظایف خطیر آموزش و پرورش می باشد.که درسه محورمطالبی تقدیم می شود

 

1- متون اموزشی

1

یکی ازمهم ترين محورها توليد وچاپ  كتابهاي آموزش وپرورش است که باید مورد توجه قرار گيرد ودقت ها به شرح ذيل مي باشد

 

1-تعميق وارتقاي معرفت وايمان روشن بينانه

 

 

مطالب چاپ شده در كتابهاعلاوه بر اينكه معرفت وشناخت دانش آموزان را نسبت به موضوع مهدويت  افزايش دهد بايد ايمان آنان را نسبت  به اين موضوع ارتقا بخشد.غني سازي محتوي كتب درسي و استفاده از الگو هاي مناسب در آن ها لازم است

اغلب ما و فرزندانمان ريز علي خواجوي  دهقان فداكار و پطرس پسر فداكار را مي شناسيم ولی از شناخت امام زمانمان عاجزيم . حال ببينيم علت اين مهم چيست ؟آيا اين شخصيت ها براي ما مجبوب تر از امام زمانمان هستند ؟خير .اين تقصير به گردن كتاب هاي درسي ماست كه داستان هايي مثل پسر فداكار و دهقان فداكار چنان در آن ها پردازش شده كه تاثيري به دارازي عمر يك انسان بر روي خواننده مي گذارد و اين خوب است اما آيا امام زمان (عج) ما كه بالغ بر هزار سال است در غيبت بر سر مي برند و نظارت بر اعمال و رفتار مردم جهان را بر عهده دارند و  مشكلات بي شماري راكه در سال ها حل كرده اند ،به اندازه آن ها فداكاري نكرده اند كه شايسته ذكر در اين كتاب ها باشد و آيا اين يكي ازعللي نيست كه فرزند ما امامش را نمي شناسد .

لزوم آموزش مهدویت و فلسفه غیبت و انتظار فرج به نسل منتظر بیش از پیش احساس می شود. با این وجود آنچنان که باید کتابهای درسی  که موضوع آنها برنامه تعلیم و تربیت دینی است به موضوعات مهدوی نپرداخته اند و حتی بعضی کتابهای درسی که مربوطه به تعلیمات دینی و اسلامی است در باره امام  مهدی مطلبی نیاورده اند. در بحثی که در پی می آید با بررسی محتوای کتابهای درسی  مطالبی که در باره موضوعات مهدوی آمده بیان و سپس به بوته نقد گذاشته می شود.

کتابهای درسی مربوط به تعلیم و تربیت دینی و مذهبی مقاطع مختلف که درآنها مطالبی هم در ارتباط با امام زمان وجود دارد شامل عناوین زیر است:

 در مقطع ابتدایی (به غیر از پایه اول) بنام "هدیه های آسمان"،

 در مقطع راهنمایی تحت عنوان "فرهنگ اسلامی وتعلیمات دینی"، 

و در سطح متوسطه تحت نام "قرآن و تعلیمات دینی؛ دین و زندگی"

و در پیش دانشگاهی بنام "معارف اسلامی؛ دین وزندگی" می باشد.

 آموزش قرآن هم در تمام مقاطع منظور شده است که در این مقال بحث نمی شود. بطور کلی به غیر از دو کتاب درسی که در زیر درباره آنها بحث خواهد شد، در بیشتر کتابهای درسی مطالبی در باره  مهدویّت وجود ندارد و اگر هم بحثی باشد سطحی و در مقیاس کم مطرح شده است.

منتظران  امام مهدی که در عصر غیبت در انتظار فرج بسر می برند باید با آموزش های صحیح در برپاداشتن احکام قرآن و سنت حضرت رسول و امامان اهتمام به خرج دهند و با فلسفه ظهور و انتظار فرج به تدریج آشنا شوند و این میسر نمی شود مگر از طریق مربیان و کتابهای درسی که به بیان موثر موضوع پرداخته و نسل منتظر را با آن آشنا سازند. و از آنجا که علم ناقص برای جامعه و فرد خطرناک می باشد باید دانش اموزان بطور کامل با موضوعات و مطالب مربوط به مهدویت آشنا شوند.

کتابهای درسی مقطع ابتدایی

            کتاب درسی "هدیه های آسمان" برای برنامه تعلیم و تربیت دینی در مقطع ابتدایی (به غیر از پایه اول) تدریس می شود و شامل 23 درس می باشد. فقط در درس 19(جشن بزرگ) در صفحات 50 و 51 همراه با تصاویری در باره روز تولد امام زمان-علیه السّلام- مطلب کوتاهی در باره جشن نیمه شعبان در کلاس درس وجود دارد. در این پایه هنوز در در دانش آموز دانش زمینه و اطلاعاتی در باره امام زمان وجود ندارد.

           

پایه سوم ابتدایی، هدیه های آسمان (28 درس)، درس 18، صفحات 52 و 53: " او می آید ...حضرت مهدی می آید. او از فرزندان امام حسین—علیه السّلام—است. امام زمان ما، راهنمای ما و دوست ماست. او می آید تا مردم را در مبارزه با ستم کاران رهبری کند؛ تا بدی ها از بین برود و جهان را پر از خوبی و دوستی کند" در این درس که تنها درس درباره امام زمان است، قطعه ای درباره آن حضرت است که به صورت جسته و گریخته در قالب شعرگونه قصد دارد دانش آموز را با حضرت مهدی آشنا کند.  ذکر این نکته در اینجا ضروری است که دانش آموزان در این سن هنوز مطالب پیچیده انتزاعی و استعاری را به صورت کامل درک نمی کنند و با مطالبی متناقض روبرو می شود: او از فرزندان امام حسین—علیه السّلام—است. دانش آموز شاید از خود سؤال کند پس چرا پدرش می گفت او فرزند امام حسن عسکری است پس چرا اینجا گفته از فرزندان امام حسین است. تا اینجا هنوز اطلاعاتی درباره امام زمان به دانش آموز داده نشده است. دانش آموز شاید نمی داند که امام زمان هنوز زنده است. احتمال دارد که از اطرافیان و والدین چیزهایی به صورت ناقص شنیده باشد ولی کلاس درس جایی است که دانش آموز مطالبی را که قبلاً می دانسته  و یا تئوریهایی راکه در ذهن خود داشته را تست می کند تا ببیند که آیا تئوری اش درست است یا نه.

 برای شناخت امام زمان در سطح ابتدایی یک شیوه نظام مند و سلسله وار در کتابهای درسی ابتدایی رعایت نشده است اگرچه همه کتابها را یک نویسنده تالیف کرده است.  شاید بهتر بود بجای این قطعه درباره زندگی و تولد امام زمان چیزی نوشته می شد.

           

پایه چهارم، هدیه های آسمان (22 درس)، درس 17، صفحات 61-58؛ در: در کتاب بطور مستقیم  مطالبی در باره حضرت مهدی وجود ندارد فقط در یک جا اشاره مختصری به ظهور آن حضرت اشاره شده است: قطعه ای است بنام "رؤیاهای من". چیزی که در اینجا بیشتر به چشم میخورد ترکیب ادبیات فارسی و تعلیمات دینی است. یعنی ادبیات در خدمت تربیت دینی که تنها در صورتی می تواند مفید باشد که دانش آموز دانش لازم درباره حضرت مهدی را فراگرفته باشد. در این قطعه بیشتر کفه ادبی سنگینی می کند: "من همیشه به زیبایی های زندگی فکر می کنم؛ به خنده و شادی،........و آرزو می کنم مهدی موعود (عج) بیاید و با آمدنش به زندگی ما لبخند و شادی هدیه کند؛ و عشق و دوستی، ایمان و امید، راستی و درستی، و برای ما آرامش و صلح بیاورد و دوستی و برادری، محبت و مهربانی و عدالت و برابری؛"

           

پایه پنجم ابتدایی، هدیه های آسمان (23 درس)، درس 4، صفحات 27-24؛ درس 15، صفحات 75-72؛ درس 18، صفحات 86-84: در این کتاب درسی مطلبی جداگانه درباره خود امام زمان وجود ندارد فقط در سه جا به غیبت و ظهور آن حضرت اشاره شده است : الف- مطلبی درباره حضرت مسیح که در قسمت آخر متن به ظهور امام زمان و مسیح اشاره شده است که اطلاعاتی به دانش آموز درباره چگونگی ظهور امام زمان می دهد. ولی تمام داستان یعنی چگونگی و شرایط ظهور را نمی گوید و تنها قسمتی از آن را بازگو می کند:" ... اکنون که سالیان درازی است که او [حضرت مسیح] از میان مردم رفته است، امّا روزی، دوباره به عنوان یکی از یاران حضرت امام زمان—علیه السّلام—و به همراه ایشان باز می گردد تا انسان ها را از نادانی و ستمگری برهاند." ب- در درس 15 داستانی تاًثیرگذار درباره علّامه حلّی و داستان ملاقات او با امام زمان وجود دارد که می توان گفت از نقاط قوت کتاب در بحث شناخت امام زمان می باشد. ج- در درس 18 متنی درباره حضرت عبدالعظیم حسنی وجود دارد که در انتها تنها اشاره مختصری به امام زمان شده است: "...امامی که با قیام خود زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد."

 

بطور کلی جمع آوری تمام مطالب مربوط درباره حضرت مهدی (چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیر مستقیم) در کتابها سری هدیه های آسمان و قرار دادن آنها به صورت متوالی اطلاعات ناقصی بدست خواهد داد که شاید از دو صفحه هم تجاوز نکند.

 

                                                     کتابهای درسی دوره راهنمایی   

کتابهای درسی دوره ی راهنمایی تحت عنوان"فرهنگ اسلامی و تعلیمات دینی" جزو کتابهایی است که بعد از انقلاب کمترین تغییرات را داشته اند. بطوریکه به غیر از تغییرات جزئی و اندک محتوی وحتی تصاویر دروس هم مربوط به 25 سال پیش می باشد. در هر کتاب بخش دوم به احکام شرعی اختصاص داده شده است.

در پایه اول هیچ مطلبی در باره امام دوازدهم وجود ندارد، در حالیکه در پایه دوم یک درس (درس 13، صفحات 79-75 ) به صورت کامل به زندگی امام مهدی، مساله غیبت و ظهور اختصاص داده شده است. این درس اطلاعات کاملی را درباره امام زمان به دانش آموز می دهد. آیه 5 سوره قصص (و نرید ان نمن .......) هم بصورت زیبایی رینت بخش این متن می باشد. همچنین درانتهای درس دیگری (درس 12، صفحه 72)، اشاره مختصری به زنده بودن امام دوازدهم و اینکه در غیبت حضرت ولی عصر، رهبری و ولایت به عهده ی فقیه عادل می باشد شده است. این درس جزو درس هایی است که بخوبی دانش آموز را با امام مهدی آشنا می کند و تا حدودی فلسفه ظهور را نیز بیان می کند.

 

کتاب تعلیمات دینی پایه سوم فاقد مطلبی در باره امام زمان است. فقط در انتهای یکی از درس ها (درس 11، صفحه 96) مطلبی درباره غیبت و نیابت امام دوازدهم آمده است: " .... سرانجام امام دوازده به امر خدا غایب شد و ادامه مبارزه به علمای دین و نایبان امام دوازدهم محوّل گردید. آنان با ارشاد و راهنمایی آن امام غایب یکی پس از دیگری با حکومت های جور میارزه کردند و بعد از خود پرچم را به عالم و مرجع دیگری سپردند. این مبارزه، تا زمان ما ادامه یافت و به دست رهبر فقید ما، نایب امام زمان حضرت ایت الّله العظمی امام خمینی به پیروزی رسید و تا پیروزی کامل به جهان کفر و استکبار و ریشه کن کردن هر گونه ظلم و ستم و ظهور حضرت ولی عصر و تحقق حکومت اسلام هم چنان ادامه دارد."

 

                                  کتابهای درسی دوره دبیرستان           

 

 

اگرچه در پایه های اول و دوم کتابهای دوره دبیرستان تحت عنوان "قرآن و تعلیمات دینی؛ دین و زندگی" مطلبی درباره امام مهدی نمی توان یافت اما در پایه سوم، چهار درس به صورت نظام مند و مؤثر بحث های مربوط به امام زمان، انتظار فرج، غیبت ولایت را بیان کرده اند. این دروس نیاز علمی دانش آموز را به دانش بیشتر درباره امام زمان ارضا می کند. همچنین اطلاعات و دانش کافی را در باره موضوعات مربوط به مهدویّت به دانش آموز می دهد. بین کتابهای درسی این کتاب تنها کتابی است که بصورت مفید و روان و با استناد به آیات قرآن و احادیث به بحث مهدویّت پرداخته است. این دروس شامل موضوعات زیر است:

-           درس 9، خورشید پنهان، صفحات 143-135: این درس شامل مطالب مفید و جامعی درباره تولد، غیب، نواب اربعه، علت غیبت و چگونگی رهبری و امامت آن حضرت می باشد.

-           درس 10، در انتظار طلوع، صفحات 162-144: در این درس به مقایسه مهدی موعود با مصلحان موعود ادیان دیگر (مسیحیت، زرتشت و یهودیت) پرداخته شده است. این درس با استناد به آیات قرآن و احادیث و کتابهای اهل سنت و شیعه اطلاعات و دانش کافی را به دانش آموز برای درک بهتر امام زمان می دهد. بحث جهانی سازی هم که بحث روز می باشد در این درس بیان شده است.

-           درس 11، تداوم امامت در عصر غیبت، صفحات 172-163: این درس به بحث امامت در دوران غیبت کبری می پردازد. همچنین مطالبی در باره ولایت معنوی و مرجعیت عملی را در بر دارد.

-           درس 12، ولایت فقیه؛ شکل حکومت اسلامی در عصر غیبت، صفحات 185-173: همراه با احادیث و آیات قرآن این درس به موضوع ولایت فقیه و تشکیل حکومت اسلامی که بحث روز می باشد می پردازد.

 

بطور کلی در چهار فصلی که اشاره شد نیاز دانش آموز برای فهم امام عصر ارضا شده است.

 

                                                  مقطع پیش دانشگاهی

 

در کتاب دوره پیش دانشگاهی بنام "معارف اسلامی؛  دین و زندگی" در دو جا اشاره ای به امام عصر شده است: در صفحه 145 قطعه شعری بنام "رجعت سرخ ستاره" از علی معلم  و در صفحات 186 و 187 در انتهای درس اشاره ای به تشکیل جامعه جهانی به رهبری موعود الهی حضرت مهدی (عج) و بدنبال آن دعایی درباره امام زمان آمده است. در این کتاب جای خالی درسی درباره امام زمان که شامل مطالب تکمیلی بوده و مرور دروس سالهای قبل باشد به چشم میخورد.

برسی کتابهای درسی نشان می دهد که به موضوع مهدویت آنچنان که شایسته است (به غیر از پایه سوم دبیرستان و پایه دوم مقطع راهنمایی) توجه نشده است. با توجه به اینکه حکومت  کشور اسلامی ایران از نوع ولایت فقیه می باشد و اساس آن بر اساس ولایت در دوره غیبت می باشد لذا جا دارد که در تمام سطوح مطالبی در باره امام زمان آورده شود. راه حل بهتر این می تواند باشد که کتابی مستقل بنام مهدویت یا به اسم دیگری تهیه و در هفته یک یا دو ساعت به دانش آموزان تدریس شود. با توجه به اینکه هم اینک در دوران غیبت کبری و انتظارفرج به سر می بریم، و با توجه به تسلط تهاجم دنیای مادی بر معنویات، لزوم آشنا ساختن دانش اموزان با گنجینه عظیم دین اسلام بیش از پیش احساس می شود. دانش آموز باید بداند در انتظار فرج چه وظایفی را بر عهده دارد. نا گفته نماند که انتظار فرج در عصر غیبت به معنی این نیست که عارف و عامی دست  روی دست نهاده و تنها بدعای ندبه و یا چله نشینی در مسجد محله اکتفا کرده و همه کارها را به امام زمان محول بنمایند. پیشگویی و بشارت ظهور مهدی آخر زمان به منظور تقویت روحی و تحریک نیروی پایدار پیروان اسلام است—نه منظور تخدیر اعصاب آنها و قانون اسلام هیچگاه تعطیل بردار نیست—و مسئولیت همچنان باقی است و مسلمانان موظف هستند در بپا داشتن احکام قرآن و سنت حضرت رسول (ص) و ائمه ی هدی علیهم السّلام تا حد مقدورات و امکانات خودشان همّت گماشته و از اشاعه بیشتر شر و فساد جلوگیری کنند و هر فرد مسلمان می تواند و باید ابتداء برای اصلاح نفس خود و عمل به تعالیم اسلام پرداخته و سپس در پرورش استعداد و رشد فکری دیگران کوشش کرده وزمینه ظهورامام مهدی (ع) را مهیّا سازد.

تربیت مربیان و معلمان کارآموزده که بتوانند مطالب مهدویت را با روشهایی بروز و نو به دانش اموزان منتقل سازند ضروری است. این مربیان باید با علوم روز مربوط به مهدویت و روش های تدریس آشنا باشند.

 

  ((((     وب سایت اداره کل چاپ و توزیع کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش، پایگاه کتابهای درسی،

))))http://www.chap.sch.ir                                                   

 

براي رسيدن به اين چنين اهدافي بايد موارد ذيل را در نظر گرفت

           

الف)بكار گيري وبهره مندي از پ‍ژوهش  وتحقييقات در زمينه مهدويت و تهیه یک کتاب درسی تحت عنوان "مهدویت" برای مقاطع مختلف

            .ب)تدبر وتامل در محتوي درس تمام پايه ها

 

            2-توجه به وجوه فرهنگ مهدويت

فرهنگ وانديشه مهدويت شيعي وجوه مختلفي دارد وهمه ابعاد سه گانه عقلي قلبي ورفتاري وجود انسان را در بر مي گيرد از اين رو در ترويج وگسترش اين فرهنگ وانديشه متعالي ازطريق كتب درسي به همه ابعاد وجودي انسان ها توجه وهمه آنها را متاثر نمود يعني از يك سو بايد تلاش كرد كه دانش آموزان به شناخت عقلي مناسبي نسبت به معارف مهدوي دست يابند واز اين نظر كاملا قانع شوند واز سوي ديگر بايددر پي اين بود كه دانش آموزان از نظر عاطفي واحساسي نيز از اين معارف متاثر شوند تا به "پيوند قلبي " مستحكمي با حضرت مهدي (عج) نائل شوند واز طرف ديگر بايد سعي شود كه بعد عيني ورفتاري دانش آموزان هم از معارف مهدوي تاثير پذيرندتا در نهايت به همراهي عملي شايسته به امام ومقتداي خود برسند ورفتار آنها نيز رنگ وبوي مهدوي پيدا كند.

3-شبهه زايي از افكار وانديشه ها

مطالب منتشر شده در كتابهاي آموزش وپرورش از ترديد در ذهنها بايد جلوگيري كند زيرا خوانندگان با سليقه هاي مختلف بر روي صندلي مدارس نشسته اندوايجاد شبهه ودودلي وسستي در دين وايمان ايجاد نكند  نظام آموزشی با طرح مباحث گام به گام انتظار برای جوانان امیدواری و نوید و حضور و ظهور عدالت گستر و مصفا بخش عالم و منجی موعود را محبت حضرت را در دل آنان جاری می نماید و اشتیاق برای خودسازی و بصیرت یابی را در وجودشان شعله ور می سازد. تشریح وعده الهی در قرآن کریم مبنی بر حاکمیت صالحان در آخر الزمان و تحقیق ارادۀ الهی و بیان عنایات و الطاف امام مهدی (عج) به جامعه مسلمان، نسل جوان گمگشته در وادی حیرت را امیدوار خواهد ساخت و آنها را به حرکت خواهد انداخت، چنانکه نا امیدی از آینده ای مبهم آنان را به خمودی خواهد کشاند. نظام تعلیم و تربیت اگر در راستای عشق و اشتیاق نسل جوان به ولی مطلق الهی، امام مهر گستر برنامه های معرفت بخشی با استفاده از ابزارهای نوین و زبان هنر را طراحی و اجرا نماید، امید و شور و شعور جوانان را نسبت به امام زمان و محبت حق زنده و پویا خواهد ساخت.

4-طرح مطالب درست ومحكم

هر چند مطالب بايد در تمام سطوح متفاوت وبر اساس مقتضاي سني باشد ولي در همه حال بايداز منابع قوي ومتقن باشد وحرف ديني درهمه سطوح صحيح باشد .واز آسيبهاي مهم  در تربيت ديني كودكان ونوجوانان ضعف آگاهي وشناخت ارزشهاي ديني مي باشد

شناساندن ارزشها ومعارف  ديني واثبات آثار وفوائد آن از منابع قوي ومتقن وانتقال پيامهاي سازنده از طريق زبان هنر و نيز استفاده از بيان مناسب  به عنوان انتقال دهنده افكار ومقاصد الهي به كودكان ونو جوانان از اولين گامهاي  موثردر آماده سازي وتحهيز آنان براي دفاع از ارزشها ومعروفات ديني به شمار مي آيد. البته تنها  زبان نيست  بلكه در اين دائره  كردار،  قلم نوشتار وهر چه داراي لسان انتقال باشد را شامل مي شود . به كار گيري بيان در مسير تربيت ديني شامل ارشاد  وموعظه  و توجه به اوامر الهي و  پرهيز از منكرات ومحرمات وارج گذاري به ارزشها مي باشد.

 

 

5-نوآوري در قالب ومحتوا

 

بحث مهدويت فقط اختصاص به چند درس كتاب نشود .برگزاري هم اندیشی محتواها و مسابقات پيرامون مهدي شناسي وآشنايي با نهضت انتظار ساخت برنامه ي سمعي، بصري در اين زمينه بيشتر مورد توجه قرار گيرد

 

 6-توجه ويژه به كودكان ونوجوانان

 

بهترين زمان براي آموزش وپرورش ودرون سازي آموزه هاي ديني سنين كودكي است آموزش ابتدايي وراهنمايي طوري بايد بر نامه ريزي شود كه مي توان اميدوا ر بود كه اين معارف براي هميشه در ذهن ودل آنها خواهد ماند

اگر بخواهيم در پي احيا وگسترش فرهنگ مهدويت وانتظار در جامعه ايران وجهان باشيم در درجه اول بايد به كودكان ونوجوانان بينديشيم وسهم عمداي از كتابهاي ديني وقران ومعارف ديني را در كلاسهاي پرورشي ومراسم صبحگاه را به برنامه هاي مهدويت اختصاص دهيم.

 

 

7-آسيب شناسي وآسيب زدايي مستمر

 

 

فرهنگ مهدويت وانتظار در جامعه ما دچار آسيب ها وآفت هاي متعددي شده وبسياري خرافه ها وانديشه هاي واهي وبي اساس با آن مخلوط وگسترش يافته است از اين رو بر همه سازمان ها ،نهادها وموسسات بالاخص آموزش وپرورش كه در پي تبليغ وترويج اين فرهنگ هستند لازم است كه با آسيب شناسي وآسيب زدايي مستمر ، معارف ناب  را به مردم ارائه دهند.

برنامه ريزان وكارشناسان مجرب وزارت آموزش وپرورش بايد تلاش كنند كه با اتخاذ تدابير پيش گيرانه ونظارت دقيق ومستمر بر مدارس از آسيب هاي چون عوام زدگي ، سطحي نگري ، خرافه گرايي ، برداشت هاي نادرست وغيره.... كه در اين سا لها كم نبود جلوگيري كنند.

 

8-ارائه تصويري زيبا ودوست داشتني از حكومت جهاني حضرت مهد ي

 

يكي از بخشهاي مهم وظايف آموزش وپرورش بايد در زمينه تبليغ وترويج موضوع مهدويت وانتظارزدودن غبار اوهام از چهره زيباي قيام جهاني وحكومت عدل امام مهدي (عج)است متاسفانه تبليغات غلط در جامعه وخانواده اطلاعاتي نادرست در اختيار جوانان ونوجوانان وكودكان اين مرز بوم قرار گرفته است بيشتر آنها تصوير مناسبي از ظهور امام مهدي (عج) وپي آمدهاي آن در ذهن ندارند وحداكثر چيزي كه آنان از اين قيام عدالت گستر وي دانند اين است كه آن حضرت با شمشير قيام مي كند يا شمار زيادي مردم را به قتل مي رساند ياران ايشان 313 نفر مي باشد و جوي خون بر اثر جنگ به راه مي افتد ودر آخر هم به دست پير زني به شهادت مي رسند

 

 

برای رسیدن به این هشت هدف ، اقدامات ذیل پیشنهاد می‌گردد:

- تبیین معیار‌ها، ارزش‌ها و اهداف در مکتب مهدویت(عج)؛

-  تدوین سیاست‌گذاری‌هاي مورد نیاز ؛

- بررسی تمام راه‌های عملی اجرای راه‌برد‌ها ؛

- گسترش مراکز آموزشی،   تحقیقاتی در این زمینه؛

- طرح بحث‌های مربوط به امام زمان(عج) در کتاب‌ها

- استفاده از هنر و فن‌آوری در گسترش آموزه‌های فرهنگ مهدویت؛

-  افزایش بحث‌های مربوط به امام زمان(عج) در مجلات اموزش وبرورش

- درک نیاز واقعی جوانان و نوجوانان در این زمینه و دادن پاسخ مناسب به آنها؛

- خلاصه کردن تحقیقات بزرگان و نوشتن آنها به زبان نسل جوان؛

- تهیه بروشور‌هاي پرمحتوا، هنری، کم‌حجم برای دانش‌آموزان و دانش‌جویان؛

- توسعه مجلات تخصصی، همایش‌ها و مسابقات در عرصه مهدویت؛

- تهیه و حمایت از کتاب‌هاي قصه و رمان برای سطوح مختلف سنی؛

- تهیه فیلم، نقاشی، نوشته و تابلو‌‌هاي هنری ارزنده در عرصه مهدویت و حمایت از آن؛

- نشر کتاب‌هاي آموزشی و هنری در زمینه وظایف دانش اموزان در عصر غیبت

تشویق و ترغیب جوانان به پاکی و ارزش قائل شدن برای اظهارنظر آنها و دادن مسئولیت به آنان

 

.

 

 

-2- نقش معلمین

از جمله مباحث مهم در چگونگی شناخت امام و ایجاد انس و والفت با امامت وولایت معلمین ومدیریت حاکم بر فعالیتهای دینی و مذهبی یعنی قواعد و معیارهایی است که در فرآیند فعالیت های فرهنگی اسلامی باید مراعات کرد.مهمترین این اصول عبارتند از:

اصل اول : زمان شناسی و بهره گیری از زمان

اصل دوم : دین محوری وامام شناسی

اصل سوم : انسان شناسی در محور توحیدمداری

اصل چهارم: انعطاف و پویایی در عین پا فشاری بر اصول اعتقادی وارزشی

 اصل پنجم: مشارکت دادن آحاد جامعه در ایجاد شناخت وباورهای دینی واعتقادی درجوانان

 اصل ششم: تقویت فرهنگ انتظار و توجه به آن

اصل هفتم : عقلانیت محوری وتبیین نقش اعتقاد به مهدویت و ولایت در ابعاد مختلف حیات فردی و جمعی

 اصل هشتم: جذابیت بخشی در جلب و جذب جوانان

 

 این اصول با استفاده از كارشناسان ودبيران متخصص میسراست لذا لزوم تربیت مربی و معلم مهدوی برای دوره لازم می باشد-نیز تربیت مدرسان متخصص در زمینه‌های مختلف مهدویت متناسب با سن مخاطبان؛ لازم می باشد

 

در نظر سنجی که از تعداد 2853 نفر از دانش آموزان و معلمین مدارس پنج ناحیه آموزش و پرورش و منطقه جی در سال 1387 با موضوع نقش مدارس در تقویت فرهنگ اعتقاد به ولایت وامامت وترویج فرهنگ انتظار به صورت تصادفی انجام شد و سوالاتی که دراین رابطه مطرح شد. :

 1-لزوم فعالیتهای ترویج فرهنگ انتظار در مدارس 

-2- اهمیت فعالیتهای فوق برنامه در ترویج اعتقاد به ولایت و امامت در مدارس

3- شخصیت مربیان و معلمین در تقویت باورهای دانش آموزان

4-دلپذیر بودن فعالیتهای دینی و مذهبی مانند: مسابقات ،جلسات پرسش و پاسخ،جلسات هم اندیشی و...

5- نقش فعالیتهای فرهنگی عقیدتی در تربیت دینی

6- نقش معلمین در نشاط وتقویت محرک های مثبت در زمینه های اعتقادی

7- نقش هدفمندی فعالیتهای فرهنگی–اسلامی در گرایش دانش آموزان به مطالعه در زمینه مهدویت و انتظار

8- جذابیت بخشیدن به فعالیتهای فرهنگی –اسلامی با موضوع مهدویت

9-نقش استفاده از ابزارهای فرهنگی و هنری : ( هنر ، ادبیات ، موسیقی و آوازهای محلی

10- نقش اردوها و بازدید از اماکن مذهبی و زیارتی(سفر به مشهد مقدس،مسجد مقدس جمکران،....)

 

در نتايجي كه از نظر سنجي هاي دانش آموزان فوق در رابطه با ميزان رغبت و گرايش آنان به فعاليتهاي مذهبی–ترویجی صورت گرفت نتايج ذيل حاصل شد .

            1-تعداد 06/83% از مشاهده شوندگان شركت در فعاليتهاي اردويی وزیارت مسجد مقدس جمکران   به همراه معلمین خود  را بعنوان اولين اولويت انتخاب كردند .

            2-ميزان رغبت براي شركت در مسابقات فرهنگي و هنري با 31/68% در اولويت دوم قرار داشت كه به ترتيب شامل :

            %فعاليتهاي گروهي شامل سرود  و نمايش (تتاتر آموزشگاهي )57

            %نشريه ديواري 2/13

            %مسابقات فرهنگی ومذهبی   6/12

            %هنرهاي دستي و تجسمي 2/18

 

 دانش آموزان در رابطه با عوامل ايجاد رغبت براي شركت در فعاليتهاي تربيتي به عوامل ذيل  اشاره نمودند .

            80%  1-جذابيت شخصيت معلمی ومربیان شامل : داشتن اطلاعات به روز – برقراري ارتباط مطلوب

 

2-با دانش آموزان شرکت در مراسم عبادی اعیاد ایام ولادت ائمه(ع) مراسم شهادت وسوگواری  به همراه معلمین  

            67% واستفاده از ابزارهای هنري 

            3-نقش خانواده و والدين در زمينه گرايش به فعاليتهاي ديني و اسلامي وتقویت مبانی نسبت به امامت ،   50 %        مهدویت وولایت    

            48% نو وخلاق 4ايجاد جذابيت  در فعاليتهاي گرایش عملی نوجوانان به ولایت ،مهدویت همراه با ارائه روشهاي

            23%  5-شركت در همايشها و جلسات پرشس و پاسخ با حضور اساتيد متخصص   

            12% مطالعه  و معرفي كتب آموزنده در رابطه با انس والفت با امام زمان (عج)6-

 

پس از بررسی و تجزیه و تحلیل نتایج در رابطه ميزان آگاهي معلمین از فعالتيها و وظايف شغلي معلمین نتايج ذيل بدست آمد .

            1-در معیارهای فوق ضریب همبستگی بین نمرات عملکرد فعالیتهای معلمین از نظر مشاهده گر با عملکرد آنان از نظر دانش آموزان 429/0 بوده که در سطح 001/0 معنی دار است و روایی آزمون عملکرد را نشان می دهد.

البته برای پایائی نظرات بین مشاهده گران رفتار و عملکرد معلمین دو مشاهده گر ثبت شده است .

ضریب همبستگی بین نمرات مشاهده اول و مشاهده دوم 501/0 است که در سطح 001/0 معنی دار است وپایایی آزمون عملکرد را نشان می دهد.

حداکثر نمره عملکرد معلمین78 و حداقل آن 25 است و برای محاسبه درصد عملکرد آنان نمره عملکرد در   ضرب شده است.

            2-از مقیاس نگرش در مورد چگونگی نگرش دانش آموزان نسبت به عملکرد معلمین استفاده شده است . لازم به ذکر است که نگرش یک سازه روانشناسی اجتماعی است و دارای 3 مولفه  C، B،  Aاست که A معرف  AFFECTION  ( عاطفه) B معرف BEHAVIOR (رفتار) و C معرف COGNITION  شناخت و آگاهی است.

این روش نیز نشان داد عامل جنسیت تأثیری در اظهار نظر پیرامون توانمندی معلمین  نداشته است.

ضمن انکه نشان داد بین جنسیت و نگرش معلمان نسبت به تقویت مبانی نظری  وجود نداشته است. بنابراین ، این پژوهش هماهنگ با پژوهشهای قبلی بین جنسیت و نگرش معلمین بین جنسیت و عملکرد معلمین ارتباطی مشاهده نکرده است.

جدول ضریب همبستگی بین ویژگیهای دموگرافيک و آگاهی نگرش ومهارت معلمین در فعالیت های فرهنگی.

میزان همبستگی بین           سابقه کار            سن        جنس      تأهل      وضعیت اقتصادی  رشته تحصیلی      مدرک تحصیلی

آگاهی     212/0   023/     427/0   062/-    124/0   096/0   079/-

نگرش    023/     056/     173/-    028/-    072/0   158/0   051/-

مهارت   134/0   044/     193/-    043/0   158/0   026/0   014/

جدول فوق نشان می دهد که :

1-         بین مدرک تحصیلی و میزان آگاهی ، مهارت و نگرش معلمین نسبت به گرایش دانش آموزان به امام شناسی محوله در سطح 05/0 رابطه وجود نداشت.

2-         بین رشته تحصیلی و میزان آگاهی ، مهارت و نگرش معلمین نسبت به گرایش دانش آموزان به امام شناسی واعتقاد به مهدویت در سطح 05/0 رابطه وجود داشت.

3-         بین سن و  میزان آگاهی ، مهارت و نگرش معلمین نسبت به گرایش دانش آموزان به امام شناسی و اعتقاد به مهدویت در سطح 05/0 رابطه وجود نداشت.

4-         بین جنس و میزان آگاهی ، مهارت و نگرش معلمین نسبت به گرایش دانش آموزان به امام شناسی و مهدویت درسطح 05/0 رابطه وجود داشت.

5-         اما بین جنس و نگرش و بین جنس و مهارت (عملکرد ) معلمین نسبت به گرایش دانش آموزان به امام شناسی و مهدویت در سطح 05/0 رابطه وجود نداشت.

6-         بین سابقه کار معلمین و میزان آگاهی معلمین نسبت به گرایش دانش آموزان به امام شناسی  و مهدویت محوله در سطح 05/0 رابطه وجود داشت . اما بین سابقه کار و میزان نگرش معلمین و بین سابقه کار و مهارت معلمین نسبت به وظایف محوله در سطح 05/0 رابطه وجود نداشت.

7-         بین جنس و میزان آگاهی و معلمین نسبت به هر یک از وظایف فوق رابطه معنی دار وجود داشت.

اما بین جنس و نگرش و بین جنس و مهارت (عملکرد ) معلمین نسبت به وظایف فوق رابطه معنی دار وجود نداشت

 

3-امور تربیتی مدارس

 

با توجه به جایگاه انسان سازی که در مدارس دارد با آینده نگری می تواند قابلیت های بالقوه موجود در دانش آموزان را به قابلیتهای بالفعل تبدیل نموده از آنان انسانهایی منتظر بسازد تا بتوانند در ساختن جامعه ای منتظر به خوبی نقش خود را ایفا کنند. جامعه فردا تشکیل یافته از دانش آموزان امروز است اگر دانش آموز امروز فردی منتظر باشد و آینده ای روشن و مشخص را با برنامه ریزی دقیق امور تربیتی و اولیا مدرسه برای خود ترسیم نماید، می تواند به عنوان عضوی از جامعه منتظر فردا به ساختن آینده ای روشن بپردازد و از جمله زمینه سازان ظهور محسوب شود.

بنابراین امور تربیتی مدارس با سرلوحه قرارا دادن موارد ذکر شده و تلاش در جهت ایجاد احساس وظیفه نسبت به انجام امور ذکر شده می توانند گامی موثر در زمینه مهیا ساختن شرایط برای ظهور و آماده سازی جامعه برای تبدیل شدن به جامعه منتظر بر دارند) .

اکنون نقش امورتربیتی ونوع تشکیلاتی که امروز برای آن تدارک دیده شده  می تواند بخش عمده ای از زمینه ها و به خصوص دستیابی دانش آموزان به سیره عملی جامعه منتظر و تلاش در مسیر تحقق آن را پوشش بدهد. بنابراین به خوبی می توانیم در امر ایجاد جامعه ایده آل منتظر ظهور موعود از نقش مهم امور تربیتی مدارس به همراه شوراهای دانش آموزی به عنوان یکی  از ارکان و بازوهای مشارکتی امور تربیتی- نام ببریم،که  می توانند در این راستا با برنامه ریزی دقیق و دوراندیشی، نقش موثری را در ایجاد آگاهی ومعرفت و درک عمق و فلسفه وجودی جامعه منتظر به عهده داشته باشند. همچنین با ایجاد احساس عاطفه و وابستگی روحی به این قضیه  مهارتها و اقدامات رفتاری مناسب فرد منتظر را در دانش آموزان ایجاد کنند. به همین منظور به بررسی نقش چند کمیته از مجموعه کمیته های شورای دانش آموزی می پردازیم.از اين رو و به منظور سهولت در بحث و طبقه بندي با توجه به تمرکز ما در مورد امور تربیتی و پرورشی، ما تنها به معرفی  4كميته ها از مجموع 6 کمیته ي پرورشی شوراي دانش آموزي مدرسه و نقش هریک در ایجاد احساس انتظار و زمینه سازی برای به وجود آوردن جامعه منتظر  می پردازیم.

1-كميتة‌ فرهنگي - مذهبي :در اين ارتباط، دانش آموزان مي توانند در مجموعه فعاليتهايي تحت عنوان،‌ امور فرهنگي- مذهبي مدرسه مشاركت نمايند. اين دسته از فعاليتها شامل مجموعه اي از فعاليتهاي مشاركتي چون؛ طراحي و اجراي بازديدهاي فرهنگي – اجتماعي (بازديد از اماكن، مساجد وآثار فرهنگي و اجتماعي شهر، استان و كشور )، فعاليت در زمينه امور مختلف مرتبط با برگزاري نماز جماعت در مدرسه ( تجهيز محل نمازخانه، تبليغات، نظافت، برنامه هاي جانبي و  )، برگزاري مسابقات فرهنگي و مذهبي در مدرسه ( عكاسي، مقاله نويسي، اجراي تئاتر، سرود در زمينة‌موضوعات فرهنگي و اجتماعي و همچنين  مسابقات قرائت و تفسير قرآن و … )، فعاليت در انجمن هاي فرهنگي،‌هنري و مذهبي مدرسه،  فعاليت درگروههاي فرهنگي و هنري مدرسه( گروه تئاتر، سرود، روزنامه ديواري، نقاشي، پوستر و زيبا سازي مدرسه ) و  فعاليت د رگروههاي ديني و مذهبي مدرسه( گروه تبليغات و مراسم ديني، سرودهاي مذهبي،‌ قرائت قرآن، تواشيح و … )  باشد.

دانش آموزان در کنار مربیان امور تربیتی مي توانند در راستاي فعاليتهاي ایجاد کننده جامعه منتظر و ایجاد حس انتظار واقعی و تبیین وظایف منتظر واقعی و معرفی جایگاه انتظار به دانش آموزان ، با نظارت و همراهي معلمان تربیتی، مسئوليت طراحي و اجراي مراسم مختلف را در مدرسه،‌ به عهده گيرند. برگزاری جشنواره های فرهنگی و هنری مدرسه ای، منطقه ای و حتی کشوری و بین المللی با موضوعات: اصل ولایت در نظام اسلام و دین های الهی،اهمیت و اعتقاد به موعود از دیدگاه ادیان و ملل مختلف؛  برگزرای مسابقات و جشنواره های ادبی و هنری با موضوع انتظار،جامعه منتظر، وظایف منتظر در عصر غیبت و...؛مسابقات باز نویسی توقیعات حضرت و نمایش هایی با موضوع ملاقاتهای حضرت که نشان دهنده حضور حضرت در پرده غیبت است این نکته را یادآوری می کند که ایشان بر احوال یتیمان خویش در عصر غیبت آگاهی کامل دارند؛ ،برگزاری مسابقات کتابخوانی و سخنرانیهای مختلف درباره وظایف منتظران در عصر غیبت؛برگزرای مسابقات ادبی با موضوعاتی مثل: نامه ای به مهربانترین پدر،اگر او را ببینم چنین می گویم،سخنی با یار غایب از نظر و ...؛ برگزاری مسابقات قرآنی و نهج البلاغه به مناسبت اعیاد غدیر،نیمه شعبان و نهم ربیع الاول؛ مشاركت در اين مراسمها، علاوه بر رشد  رفتارهاي مشاركتي و مهارتهاي اجتماعي و عقلاني لازم در این دانش آموزان به درونی کردن مبحث انتظار و وظایف یک منتظر واقعی در آنها کمک خواهد کرد .

 

2-كميته سياسي- اجتماعي:به منظور رشد و تقويت احساس حضور و مشاركت فعال در صحنه هاي مختلف سياسي و اجتماعي ملي و بين المللي در دانش آموزان، اين كميته اقدام به برگزاري فعاليتهايي چون؛برگزاري جلسات پرسش و پاسخ در خصوص انواع مسائل سياسي و اجتماعي با حضور كارشناسان مختلف ، مشاركت دهي دانش آموزان در امور انجمن اسلامي مدرسه ، مشاركت دهي دانش آموزان در امور بسيج دانش آموزي مدرسه، مشاركت دهي دانش آموزان در امور هلال اهمر در بخش دانش آموزي مي نمايند).

با توجه به وظایف ذکر شده دراین کمیته می توانیم از آن در ایجاد حس وطن دوستی،احترام به قوم وملیت و نژاد وعقیده در دانش آموزان استفاده کنیم. همچنین درک این مسئله که در جامعه منتظر هر قوم و نژادی اجازه بیان نظر خود را دارد اما نبایستی این آزادی که به وی داده شده به ضرر اهداف کلی نظام بوده و اصل نظام را مورد حمله یا خطر قرار دهد .در این زمینه میتوانیم با برگزاری جلسات مختلف سخنرانی،سمینار تحلیلی و پرسش و پاسخ در باب، زمینه سازی برای ظهور،شرح و بررسی حوادث سیاسی و انقلابهای آزادی بخش در سرار جهان و ... به تشریخ نیاز جهانی برای ظهور منجی برسیم. همچنین با بررسی و روانکاوی دقیق حوادث سیاسی و اجتماعی ملی و جهانی و برداشتهای مختلفی که از آنها می شود بعضی از نکاتی را که به دوره آخرالزمان مربوط می شود به روشنی برای دانش آموزان تشریح کنیم.

3-كميته تبليغات : فعاليتهايي اين كميته شامل مواردی چون؛  مشاركت دهي دانش آموزان در طراحي و اجراي مراسم صبحگاهي مدرسه، مشاركت دهي دانش آموزان در طراحي و برگزاري مراسم به مناسبتهاي خاص، چون اعياد و سوگواريها، مشاركت دهي دانش آموزان در برگزاري مناسبتهاي ديني، مذهبي،‌ ملي و بين المللي و - فعاليت درگروههاي مرتبط با انجام تبليغات در زمينه هاي سياسي،‌ اجتماعي، فرهنگي و مذهبي در مدرسه مي باشند.

این کمیته نیز با برگزاری با شکوهمندمراسمهای ویژه اعیاد نیمه شعبان،نهم ربیع الاول(سالروز آغاز ولایت امری حضرت)، عید غدیر - یاد آوری اصل ولایت در شیعه و خالی نبودن زمین از حجت در هر زمانی-، برگزاری سمینار و هم اندیشی و جلسات پرسش و پاسخ توسط خود دانش آموزان با کمک معلمین دینی و امور تربیتی مدرسه،برگزاری ادعیه عهد و آل یس و ندبه در مناسبتهای مختلف؛ تاکید بر خواندن دعای فرج به صورت دسته جمعی بعد از نمازهای دسته جمعی در مدرسه و... به خوبی می تواند به پررنگ کردن وظایف منتظر واقعی در عصر غیبت بپردازد. از جمله وظایف یک منتظر همواره به یاد محبوب غایب از نظر بودن است که می توانیم این امر را در برنامه و دعای صبحگاهی با دعا برای تعجیل در ظهور متذکر شویم. همچنین شاد بودن در اعیاد و اندوهگین بودن در ایام سوگواری یکی دیگر از وظایف منتظر واقعی است.  برپایی مراسم در حد بظاعت در ایام شادی و سوگواری ائمهم عصومین نیز یکی دیگر از نشانه های جامعه منتظر است و شرکت در چنین مراسم هایی از جمله دیگر وظایف منتظران واقعی است. همه این نمونه ها و نمونه هایی مشابه که به علت اطاله کلام از ذکر آنها خودداری می شود،در از جمله مواردی هستندکه با نقش پررنگ امور تربیتی در مدارس و با کمک گرفتن از فعالیتهای مشارکتی دانش آموزان می توان در ایجاد و احیای جامعه مننتظر واقعی مورد استفاده قرار بگیرند.

4-كميتة تعاون و امداد : هدف اين كميته، زمينه سازي براي رشد سطح مشاركت دانش آموزان درزمينه هاي چون؛ گردآوري و ارسال كمك براي نياز مندان،‌فقرا، مصيبت زدگان و بي خانمانها، حفظ و نگهداري محيط زيست و بهداشت مدرسه،‌ محل و منطقه و شهر، فعاليت در گروه پيوند و دوستي با ساير دانش آموزان مدارس، محلات، شهر ها و استانها، شناسايي مشكلات خانوادگي و تحصيلي دانش آموزان و انعكاس آنها به مسئولين و مديريت مدرسه و همكاري در فعاليتهاي تعاوني مدرسه (تجهيز محل تعاوني،‌ تبليغات، نظافت، اداره، خريد، فروش و حسابرسي تعاوني مدرسه ) خواهد بود.

یکی از ویژگی های مهم افراد در جامعه منتظر حس تعاون و همکاری بین اعضای این جامعه است، بنابراین با استفاده از فعالیتهای این کمیته می توانیم نقش و اهمیت همکاری را بین دانش آموزان رواج داده از فعالیتهای مثبتی که آنان در گسترش و احیای این خصلت انسانی و اسلامی می کنند به نحو شایسته ای تقدیر به عمل آوریم و آنان را برای ورود به جامعه منتظر آماده سازیم،برای مثال برگزاری جشنواره دانش آموز فداکار،آگاه کردن دانش آموزان از این نکته که یکی از وظایف منتظران واقعی رسیدگی به حال فقرا و مسکینان و در راه ماندگان است،برگزار جشنهای عاطفه و امثالهم در اعیاد و جمع آوری کمک برای بی بضاعتان،کمک گرفتن از دانش آموزان در توزیع آذوقه در مدارس محروم،برگزاری اردوهای فرهنگی جهادی و......

برنامه ها

 

 

 

1-اجرای فعالیت های مکمل (مثل:تهیه روزنامه دیواری ،آلبوم عکس،رسم نقشه،تهیه مجموعه،بازدید از مراکز

علمی،فرهنگی،تاریخی،...)تصویرسازی،نقاشی،خوشنویسی،موسیقی،نمایشنامه نویسی طراحی،حجم سازی،هنرهای دستی،عکاسی،نمایش عروسکی ، ،گزارش نویسی، ،فیلم،نمایش وریتم سازی ،انجام مصاحبه ..

 

2- مبلغ مذهبی:بخش اعظم فعالیت های اطلاع رسانی  مدارس را به دلیل عدم وجود روحانی ویا مبلغ مذهبی در مدارس توسط معلمین فرهیخته به منظور به منظور تامین نیازهای روانی ودینی دانش آموزان در زمینه آموزش و تقویت فرهنگ مهدویت ورفع مشکلات آنان انجام می دهد.

 

3-شورای دانش آموزی :کسب آمادگی وآگاهی های لازم برای همزیستی،هم اندیشی،پذیرش تنوع دیدگاه ها و تحمیل عقاید مختلف دیگران و مشارکت در امور از جمله اهداف این شوراها به شمار می رودکه معلمین در جهت دهی نقش اعتقادی وامام شناسی و مهدویت، این شورا به عنوان نمایندگان دانش آموزان نفش مهمی دارند.

 

4-طرح ها:از جمله فعالیت های فرهنگی معلمین در مدارس ارائه واجرای طرح در مدارس است که عبارتند از

طرح کرامت:زمینه پویایی و کرامت شخصیت انسان و شرایط استخراج این گوهر وجود در حد امکان ایجاد شده ،دانش آموز ضمن چگونگی حفاظت از سلامت نفس خویش با حفظ حیا ووقار بوسیله عقل وتدبیر زمینه سعادت نفس خود وهم نوعانش را فراهم می کند و تمام این صفات را در فضای پر از نشاط می آموزد.(در این زمینه می توان از گنجینه احادیث معتبر استفاده نمود.)

طرح رفع عیب:زدودن عیب ها از متربی بر اساس ایجاد رفتار حسنه و معرفی نمونه های الگویی از ائمه اطهار(ع) و نقش منتظران در عصر غیبت، درجهت رفع آن عیب در دانش آموزان

طرح آزادگی:تامین تندرستی دانش آموزان وایجاد امنیت محیطی برای دانش آموزان برای تربیت نسل سالم بالنده وقوی«منتظران با نشاط وقوی»

طرح امنیت:ایجاد اعتماد به نفس در دانش آموزان در جهت تقویت فعالیت های ترویجی در زمینه شناخت تشیع وتقویت فرهنگ انتظار

طرح تفکر وانبساط خاطر:معلم نسبت به اعمال نیک دانش آموزان اقدام می کند.وزمینه موانست دانش آموزان با فرهنگ شیعه وامام شناسی و مهدوی

طرح مروت وبزرگواری:شامل بخشش گناه نزدیکان ،احساس پنهان کردن،فروتنی نسبت به دیگران با تاسی از ائمه اطهار(ع) و وظایف منتظران است.

 

طرح بهشتی سازی:آشنایی با نماز وآداب اسلامی مومنین در دوره انتظار وسیره عملی معصومین(ع)

طرح ایجاد رغبت و عادت به مطالعه کتابخوانی کتب ویژه اهل بیت(ع): ،خلاصه نویسی،داستان نویسی،شعر،تحقیق،تهیه مقاله،برپایی نمایشگاه کتاب سیره اهل بیت (ع)در مدرسه ،عضوگیری وثبت نام وصدور کارت،ایجاد کتابخانه کلاسی به منظور غنی سازی اوقات فراغت،افزایش اطلاعات و آگاهی ها ،شرکت در بحث ها و گفتگو هاوپیوند از غدیر تا عاشورا و از عاشورا تا عصر ظهور

طرح پویندگان:این طرح در راه جذب و تشکل دانش آموزان در چهارچوب موازین تعلیم وتربیت اسلامی فعالیت نموده و در راه مسئولیت پذیری و ارائه خدمات برنامه ریزی برای پرورش استعدادهای دانش آموزان،تقویت فرهنگ امام شناسی ،آشنایی با زندگی امامان معصوم(ع) ،تبیین اندیشه های امام برای نسل نو،تقویت فرهنگ انتظار گسترش روح تعاون،کمک به همنوع،اعتقادسالم و امر به معروف ونهی از منکر،پایبندی به حق و عدالت،احترام به والدین و معلمان،صرفه جویی،تقوا،پرهیزگاری،قانون پذیری،انضباط فردی و اجتماعی،...خدمت می کند واز مهمترین تشکیلاتی است که با فعالیت های اجرایی در زمینه های کارهای علمی و فرهنگی و مهارتی و...برای نظام تشویق و انگیزه آفرینی دارای لباس،آرم،کارت عضویت و...می باشند

طرح پیوند اولیا بامساجد:آشنایی و پیوند دانش آموزان با مساجد و فریضه عظیم نماز جماعت،ارتباط معنوی بین نوجوانان اماکن مذهبی همراه با شرکت در اعیاد مذهبی گرامیداشت ایام ولادت وشهادت ائمه(ع) به همراه والدین وواگذاری مسئولیت ها در حد امکان به جوانان  و انس باروحانیت،تقویت ابعاد معنوی به منظور مقابله با مفاسد اجتماعی

طرح مجمع بحث انتقاد جوان:مجمعی است که با شرکت روحانیون آگاه،مسئولان ،اساتیددر حضور دانش آموزان به ایراد سخنرانی و تبادل نظرهمراه بابیان از نقش الگویی ائمه اطهار(ع) و تبیین وظایف منتظران در عصر غیبت.

طرح یاوران معروف:دانش آموزان علاقه مند در امور فرهنگی (تقویت و پاسداری ارزش های الهی ، ایجاد زمینه مناسب مقابله با تهاجم فرهنگی....)که با حضور فعال و داوطلبانه بر اساس این طرح در مدرسه فعالیت می کنند

نتيجه گيري :

امور تربیتی مدارس با توجه به جایگاه انسان سازی که در مدارس دارد با آینده نگری می تواند قابلیت های بالقوه موجود در دانش آموزان را به قابلیتهای بالفعل تبدیل نموده از آنان انسانهایی منتظر بسازد تا بتوانند در ساختن جامعه ای منتظر به خوبی نقش خود را ایفا کنند. جامعه فردا تشکیل یافته از دانش آموزان امروز است اگر دانش آموز امروز فردی منتظر باشد و آینده ای روشن و مشخص را با برنامه ریزی دقیق امور تربیتی و اولیا مدرسه برای خود ترسیم نماید، می تواند به عنوان عضوی از جامعه منتظر فردا به ساختن آینده ای روشن بپردازد و از جمله زمینه سازان ظهور محسوب شود.

امور تربیتی باید با توجه به نقش در نهاد آموزش و پرورش در پی ریزی خط مشی انتظار، سرمایه‏ی عمر خویش را در راهی صرف كنند كه به طور قطع و یقین، به پی‏ریزی و برپایی حكومت امید دل‏ها و مصلح دنیا می‏انجامد و یکی از مهمترین این اصول برنامه ریزی در سیستم تربیتی برای تربیت  یاورانی شایسته برای حضرت( عج) ،آن مصلح جهانی، تربیت نوجوانان و جوانان منتظر واقعی و در نتیجه ایجاد جامعه ای منتظر در عصر غیبت است امور تربیتی با مشارکت خود دانش آموزان و با استفاه از زمینه های متنوعی که در خود دارد و با یاری بخشهای مشارکتی چون کمیته های مختلف پرورشی شوراهای دانش آموزی می تواند به این امور جامه عمل پوشاند.

 

چالشها

           

1-کمبود معلمین ومربیان نخبه فرهنگی در امر ارتقاء شناخت دانش آموزان در زمینه اعتقاد به مهدویت همچنین در بعضی از موارد به دلیل کمبود نیروهای تربیتی از نیروهای غیر متخصص در پست مربی پرورشی ودینی استفاده می شود.

            2-نداشتن اطلاعات به روز معلمین در برخورد با سوالات دانش آموزان در امر تقویت فرهنگ انتظار-بسیاری از معلمین اطلاعات خود را با گذشت زمان افزایش نداده و در بعضی موارد پاسخگوی نیازهای نسل جدید نمی باشند

            3-عدم فرصت و توانایی معلمین در استفاده از نرم افزارهای آموزشی در زمینه تقویت مهدویت

            4-معیار و ملاک دقیقی برای ارزشیابی فعالیتهای کیفی و تربیتی و فرهنگی معلمین  ونقش آنان در ارتقاء فرهنگ مهدویت وتربیت نسل منتظر در مدارس  وجود ندارد.

            5-تعدد وظایف مربیان پرورشی باعث عدم انگیزه ولزوم تقویت نقش معلمین برای شرکت در فعالیت های عقیدتی ووارد شدن در حیطه تقویت فرهنگ مهدویت وانتظار می شود.

            6-با توجه به عدم فرصت کافی برای عمل نمودن به تمامی دستور العمل ها ، گزارشات و... میل به کنار گذاشتن فعالیتهای فرهنگی،دینی وگرایش به تدریس در بین مربیان دیده می شود.

           

 

پیشنهادها

            1-پیشنهاد می شود برای بالا بردن سطح نگرش معلمان از طریق رشد  آگاهی و ارتقاء باورهای دینی و اخلاقی و آموزش مهدویت آنان اقدام شود  وکلاسهای ویژه برای بالا بردن دانش حرفه ای معلمان برگزار شود.

            2-برای افزایش عملکرد معلمان، علاوه بر توسعه آگاهی و نگرش آنان به رشد انگیزه های درونی ، محیطی و کاهش مشکلات شغلی آنها پرداخته شود.

            3-از طرح گرایشی نمودن فعالیتهای فرهنگی در دو بخش فعالیتهای دینی و اخلاقی،تقویت فرهنگ انتظار و فعالیتهای فرهنگی و هنری استفاده شود.

.

4-پیشنهاد می شود نوع رشته تحصیلی ، مدرک تحصیلی ، سن ، سابقه کارمعلمان در انتخاب آنان برای این امر ، به عنوان عناصر اساسی در نظر گرفته شود.

5-پیشنهاد می شود تحقیقی تحت عنوان بررسی عوامل موثر در بهبود کیفیت بخشی به برنامه های فرهنگی-دینی و رشد عملکردمعلمان  انجام شود

6-پیشنهاد می شود تحقیقی تحت عنوان عوامل موثر در رشد انگیزش شغلی معلمان انجام شود.

            7-پیشنهاد می شود برای ارتقاء عملکردمعلمان  ، دوره های ضمن خدمت به صورت کارگاه و کار گروهی تشکیل شود تا آنان در انجام وظایف خود مهارت بهتری پیدا نماید.

8-پیشنهاد می شود در زمینه تقویت  شغلی معلمان در زمینه تربیت نسل منتظر از فناوری اطلاعات استفاده شود.

9-به فعالیتهای فرهنگی با موضوع مهدویت به عنوان یک رشته تخصصی و حرفه ای توجه شود.

10-همانگونه که مکمل ها و فوق برنامه ها در کل دنیا مورد اهمیت قرار می گیرند   به عنوان جزئی از برنامه اصلی و درسی بویژه در حوزه شناخت امام زمان(عج)مورد توجه قرار گیرد.

11-از فعالیتهای نشاط انگیز مثل سرود ، نمایش ، هنرهای دستی و تجسمی ، برگزاری همایش و اردوهای تربیتی برای جلب و جذب دانش آموزان در زمینه تقویت اعتقاد به مهدویت وفرهنگ انتظار استفاده شود

 

 

معیارهای ارزيابي راه‌برد

 

ـ سازگاري راه‌برد با اهداف کوتاه و بلندمدت و سياست‌ها؛

ـ سازگاري این راه‌برد با مجریان؛

ـ هم‌آهنگي راه‌برد  با عوامل محيطي داخلي و خارجي؛

ـ امکان‌پذير بودن راه‌برد  در وضعیت موجود و آينده؛

ـ هم‌آهنگي و انطباق برنامه  با منابع موجود و تخصيص داده شده؛

 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هشتم مهر 1389ساعت 12:13  توسط عباسیان  |